Gambilya, Bodrum'a özgü geleneksel bir baklagildir. Yöre halkı ona Bodrum baklası da der. Görünüşü sarı mercimeği andırır, tadı ise mercimekle bakla arasındadır. Bodrum sofralarında en çok favasıyla ve zeytinyağlı ezmesiyle bilinir. Bu rehberde gambilyanın ne olduğunu, favasının nasıl yapıldığını ve sofrada nasıl servis edildiğini bulabilirsiniz.
Gambilya nedir?
Gambilya, Bodrum'un baklagil mirası sayılan yerel bir üründür. Taneleri küçük ve sarımsı renktedir, bu yüzden ilk bakışta sarı mercimekle karıştırılabilir. Pişince kendine özgü bir aroma ve dokusu ortaya çıkar. Fava dışında çorbalarda, mezelerde ve zeytinyağlı tariflerde de kullanılır.
Hatice Teyze Gambilya 500 gramlık pakette sunulur. İçeriğinde yalnızca gambilya bulunur.
Bodrum mutfağında gambilya
Gambilya, Bodrum'un en karakteristik baklagillerinden biri sayılır. Yöre sofralarına kimi zaman favasıyla, kimi zaman zeytinyağıyla hazırlanan ezmesiyle gelir. Ege mutfağında meze sofrasının bir parçasıdır ve zeytinyağlılarla, deniz ürünleriyle birlikte servis edilir. İyi bir fava için ürünü doğru saklamak ve acele etmeden pişirmek yeterlidir.
Gambilya, bakla ve sarı mercimek arasındaki fark
| |
Gambilya |
Bakla |
Sarı mercimek |
| Görünüm |
Küçük, sarımsı taneler |
Büyük, yassı taneler |
Küçük, sarı taneler |
| Tat |
Mercimekle bakla arası |
Kendine özgü, belirgin |
Hafif |
| En bilinen kullanım |
Fava ve zeytinyağlı ezme |
Fava, zeytinyağlı |
Çorba |
Adında "bakla" geçse de gambilya, bildiğimiz iri bakladan farklı bir baklagildir. Bodrum'da "Bodrum baklası" denmesinin nedeni favasının bakla favasına benzemesidir.
Gambilya favası nasıl yapılır?
- Gambilyayı ayıklayın ve suyu duru akana kadar yıkayın.
- Bir tencereye gambilyayı, doğranmış bir kuru soğanı ve üzerini iki parmak geçecek kadar su koyun.
- Kaynayınca altını kısın, taneler dağılana kadar ara ara karıştırarak pişirin. Suyu azalırsa sıcak su ekleyin.
- Tuzunu ekleyin, ocaktan alıp ezin ya da blenderdan geçirin.
- Karıştırırken zeytinyağını yavaş yavaş ekleyin, pürüzsüz bir kıvam elde edin.
- Favayı yağlanmış bir kaba dökün, soğuyunca buzdolabında birkaç saat dinlendirin.
Pişirme süresi ve su miktarı için paketteki bilgiye de bakın. Favayı servis etmeden önce kaptan dilimleyerek ya da kaşıkla tabağa alabilirsiniz.
Gambilya favası nasıl servis edilir?
Favanın üzerine bol kıyılmış dereotu, biraz kekik, kapari ve tahin ekleyebilirsiniz. Karamelize edilmiş kırmızı soğanla da iyi gider. Zeytinyağlı enginarın üzerine de yakışır. Üzerine gezdireceğiniz sızma zeytinyağı favanın tadını tamamlar.
Ege usulü bir sofra kuracaksanız favanın yanına maş fasulyesi salatası, firik pilavı ve lavantalı ahtapot ekleyebilirsiniz.
Gambilya başka nerelerde kullanılır?
Gambilya favanın dışında çorbalarda, mezelerde ve zeytinyağlı tariflerde de kullanılır. İki kolay öneri:
Zeytinyağlı gambilya mezesi
- Gambilyayı yıkayın ve taneleri dağılmadan, diri kalacak şekilde haşlayın, süzün.
- Bir tavada zeytinyağını ısıtın, ince doğranmış soğanı ve küp doğranmış havucu yumuşayana kadar kavurun.
- Haşlanmış gambilyayı ekleyin, tuzunu ayarlayın ve birkaç dakika birlikte pişirin.
- Soğuyunca üzerine dereotu ve limon suyu ekleyerek soğuk servis edin.
Gambilya çorbası
- Tencerede zeytinyağıyla soğanı ve havucu kavurun.
- Yıkanmış gambilyayı ve sıcak suyu ekleyin.
- Gambilya iyice yumuşayana kadar pişirin, ardından blenderdan geçirin.
- Tuz ve karabiberle tatlandırın, isterseniz üzerine pul biberli tereyağı gezdirin.
Gambilya nasıl saklanır?
- Paketi açtıktan sonra gambilyayı hava almayan bir kaba aktarın.
- Serin, kuru ve güneş görmeyen bir yerde saklayın.
- Nemli ortamlardan ve ocağın yanından uzak tutun.
- Paketteki son tüketim tarihini kontrol edin.
Hazırladığınız favayı kapalı bir kapta buzdolabında saklayıp birkaç gün içinde tüketin. Servis ederken her seferinde temiz bir kaşık kullanın, böylece fava daha uzun süre tazeliğini korur.
Sık sorulan sorular
Gambilya nedir?
Bodrum'a özgü, görünüşü sarı mercimeği andıran, tadı mercimekle bakla arasında olan geleneksel bir baklagildir.
Gambilya bakla mı?
Hayır. Bodrum baklası diye anılsa da iri bakladan farklı, küçük taneli bir baklagildir.
Gambilya nereden alınır?
Hatice Teyze Gambilya'yı haticeteyze.com üzerinden sipariş verebilirsiniz.
Gambilya favası nasıl yapılır?
Gambilya soğanla birlikte taneler dağılana kadar pişirilir, ezilip zeytinyağıyla karıştırılır ve soğuyunca dinlendirilir.
Gambilya ıslatılır mı?
Islatma ve pişirme süresi için paketteki bilgiye bakın. Taneler küçük olduğu için genellikle kısa sürede pişer.
Gambilya favasının üzerine ne konur?
Dereotu, kekik, kapari, tahin ya da karamelize kırmızı soğan konabilir.
Hatice Teyze Gambilya
Ürün detaylarını Gambilya (Bodrum Baklası) 500 gr sayfasında inceleyebilirsiniz. Diğer ürünler için bakliyat kategorisine bakabilirsiniz.