Kışlık Erzak Hazırlığı ve Kiler Önerileri

Hatice Teyze Doğal Erzak

Kış gelmeden kileri hazırlamak Anadolu mutfağının eski alışkanlıklarından biridir. Yaz boyunca hasat edilen ürünler salçaya, reçele, tarhanaya ve kurutulmuş sebzeye dönüşür. Kiler iyi hazırlanırsa kışın pratik ve lezzetli sofralar kurmak kolaylaşır.

Kışlık erzak listesinde neler olmalı?

Kilerde salça, nar ekşisi ve sirke gibi yemeği tatlandıran ürünler yer alır. Tarhana, erişte ve kurutulmuş sebzeler hızlı yemek hazırlamayı sağlar. Reçeller kahvaltıya, bakliyat ve baharatlar ise günlük yemeklere yardımcı olur.

Biber ve domates salçası

Salça, Türk mutfağında yemeklerin temel malzemelerinden biridir. Anadolu'nun farklı yörelerinde farklı yöntemlerle yapılır. Biberler kimi yerde kaynatılır, kimi yerde tuzlanıp güneşte kurutulur.

Hatice Teyze Biber Salçası, temmuz ve eylül aylarında toplanan kapya biberlerle kaynatılarak hazırlanır. İçinde biber ve tuz bulunur. Domates salçası güneşin altında olgunlaşan domateslerden yapılır. Domates önce Avrupa, sonra Osmanlı sofralarına girmiştir. Acı sevenler için Mardin yöresi biberleriyle hazırlanan acı biber salçası da seçenekler arasındadır.

Nar ekşisi ve sirke

Hatice Teyze Nar Ekşisi, mevsiminde toplanan narlarla geleneksel usulde hazırlanır. Narlar temizlenip ezilir, süzülen suyu bakır kazanlarda odun ateşinde 3 ila 5 saat kaynatılır. Yoğunlaşan ekşi, soğutulmak üzere başka bir kazana aktarılır. Kısır, çiğ köfte, salata ve ezmelerde kullanılır.

Sirke de kilerin vazgeçilmezlerindendir. Üzüm sirkesi meşe fıçılarda iki yıl bekletilir. Elma sirkesi Amasya misket elmalarıyla üretilir ve yine meşe fıçılarda dinlendirilir.

Tarhana ve erişte

Uşak tarhanası buğday unu, tam buğday unu, yoğurt, kuru soğan, kapya biber, mini yeşil biber, nohut, kaymak, kuru nane ve tuzla yapılır. Hamur en az bir hafta mayalanır, sonra kurutulup ovularak toz haline getirilir. Kışın kısa sürede sıcak bir çorba hazırlamak için kilerde bulunması işe yarar.

Erişte ise un, köy yumurtası ve taze sütle yoğrulur, bakır kaplarda kaynatılır ve yaz güneşinde kurutulur.

Reçeller

Reçel, yaz meyvelerini kış sofrasına taşımanın en bilinen yoludur. Hatice Teyze reçellerinde meyveler yöresinden ve mevsiminde toplanır. Kayısı reçeli Malatya kayısısıyla, vişne reçeli Afyon vişnesiyle, ayva reçeli Sakarya ayvasıyla, mandalina reçeli ise Bodrum Gümüşlük mandalinasıyla hazırlanır.

Kayısı reçelinde kayısılar yıkanıp temizlendikten sonra kazana su, pancar şekeri ve limon tuzuyla birlikte konur, odun ateşinde ağır ağır pişirilir. Hatice Teyze reçellerinde meyve oranı yüzde 65'tir. Reçel daha sonra sterilize edilmiş cam kavanozlara doldurulur. Limon, portakal, nar ve balkabağı reçelleri de kilerde çeşit oluşturur.

Kurutulmuş sebzeler ve bakliyat

Kurutulmuş sebze karışımları kışın pratik kullanım sağlar. Ispanaklı karışım ıspanak, kırmızı biber, yeşil biber, havuç, soğan, pırasa ve domatesten oluşur. Sıcak suyla yumuşatılarak kullanılır, çorbaya, püreye, makarnaya, omlete ve börek içine eklenebilir. Kereviz, havuç, domates, biber, soğan ve pırasa içeren kerevizli karışım çorba ve pürelere, patlıcanlı karışım pilava uyar. Bakliyat tarafında Bodrum'un gambilyası favasıyla bilinir. Görünümü sarı mercimeği andıran gambilyanın favasına dereotu, kekik, kapari ve tahin eklenebilir.

Kinoa ve baharat

Kısa sürede yemek hazırlamak için kilerde kinoa bulundurmak işe yarar. Kinoa yıkandıktan sonra yaklaşık 15 dakikada pişer, pilavın yerine ya da salatada kullanılabilir. Baharat rafında et baharatı, köfte baharatı ve Şanlıurfa ile Gaziantep yöresinden gelen ipek pul biber kullanılabilir.

Hangi ürün nerede kullanılır?

Ürün Kullanım
Nar ekşisi Kısır, çiğ köfte, salata
Tarhana Çorba
Kerevizli karışım Çorba, püre
Patlıcanlı karışım Pilav
Gambilya Fava, ezme
Reçel Kahvaltı
 

Kiler nasıl düzenlenir?

  • Ürünleri serin, kuru ve doğrudan güneş almayan bir yerde saklayın.
  • Baharat kavanozlarını yemeğin buharından uzak tutun, nem küflenmeye yol açabilir.
  • Kullandığınız kavanozun kapağını iyice kapatın.
  • Her ürünün ambalajındaki saklama bilgisini ve son tüketim tarihini kontrol edin.

Hazır paketler

Ürünleri tek tek seçmek istemeyenler reçel paketi, sebze paketi, baharat paketi ve kahvaltı paketine bakabilir.

Sık sorulan sorular

Kışlık erzak için neler alınır?

Salça, nar ekşisi, sirke, tarhana, erişte, reçel, kurutulmuş sebze, bakliyat ve baharat başlıca ürünlerdir.

Salça kaç çeşittir?

En yaygın olanları domates ve biber salçasıdır. Biber salçasının tatlı ve acı çeşitleri vardır.

Nar ekşisi nerede kullanılır?

Kısır, çiğ köfte, salata, kuru patlıcan dolması ve ezmelerde kullanılır.

Kurutulmuş sebze nasıl kullanılır?

Sıcak suyla yumuşatılır, sonra pilav, makarna, çorba veya yumurta gibi yemeklere eklenir.

Gambilya nedir?

Bodrum'a özgü bir baklagildir. En çok favası ve zeytinyağlı ezmesiyle bilinir.

Tarhana kışa nasıl hazırlanır?

Harç mayalandırılır, küçük parçalar halinde kurutulur ve elle ovularak toz haline getirilir.

Kiler için seçilen ürünleri kış kileri sayfasında bir arada görebilirsiniz.

Etiketler: kışlık erzak
Temmuz 28, 2020
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR