Zeytinyağı seçerken etiketteki sınıf, hasat zamanı ve üretim yöntemi tadı doğrudan etkiler. Erken hasat bir yağ salatada keskin bir tat bırakırken başka bir yağ yemekte daha yumuşak kalabilir. Kullanım amacını bilmek doğru şişeyi seçmeyi kolaylaştırır.
Zeytinyağı sınıfları nelerdir?
Zeytinyağları serbest yağ asitliğine ve duyusal özelliklerine göre sınıflandırılır. Uluslararası Zeytin Konseyi standardındaki başlıca gruplar şöyledir:
| Sınıf |
En yüksek asitlik (100 g'da) |
Not |
| Sızma zeytinyağı |
0,8 g |
Doğrudan tüketilebilir |
| Bakir zeytinyağı |
2 g |
Doğrudan tüketilebilir |
| Rafine zeytinyağı |
0,3 g |
Bakir yağların rafine edilmesiyle elde edilir |
| Zeytinyağı |
1 g |
Rafine yağ ile bakir yağın karışımı |
Türkiye'de etiketlerde "natürel sızma" ifadesini görürsünüz. Pirina yağı ise zeytin sıkımından kalan katı artıktan elde edilir ve zeytinyağı olarak adlandırılamaz.
Soğuk sıkım zeytinyağı ne demek?
Bakir zeytinyağları yalnızca mekanik veya fiziksel yöntemlerle elde edilir. Üretimde yağın bozulmasına yol açmayacak koşullara, özellikle ısı kontrolüne dikkat edilir. Yağa yıkama, dekantasyon, santrifüj ve filtrasyon dışında işlem uygulanmaz.
Hatice Teyze erken hasat zeytinyağında zeytinler toplandığı gün, 27 derecenin altında soğuk sıkım yöntemiyle işlenir.
Zeytinyağı nasıl elde edilir?
- Toplanan zeytinler toprak, taş ve yapraktan temizlenir.
- Önce ve sonra toplanan zeytinler birbirinden ayrılır.
- Zeytinler kırılır, ezilerek homojen bir hamur haline getirilir.
- Hamurdan çıkan yağ süzülür.
Erken hasat zeytinyağı nedir?
Erken hasat, zeytinlerin henüz yeşilken toplanmasıdır. Hatice Teyze'de bu hasat ekim ayında yapılır. Bu yağların tadı meyvemsi, acı ve yakıcıdır. Dilin üstünde hafif bir acılık, genizde de orta düzeyde bir yakıcılık hissedilir. İlk denemede alışık olduğunuzdan farklı gelebilir.
Memecik ve delice zeytini arasındaki fark
Memecik, Güney Ege'de yaygın olarak yetişen bir ova zeytinidir. Meyveleri iri ve ovaldir. Delice ise Ege'de doğada kendiliğinden yetişen yabani bir zeytin türüdür. Kalın çekirdekli, az etli meyvesiyle tanınır. Delice zeytinyağının tadı bildiğiniz zeytinyağlarından daha acı ve yoğun aromalıdır.
Hatice Teyze zeytinyağı çeşitleri
- Erken Hasat Premium Zeytinyağı 450 ml: Memecik zeytininden, sınırlı sayıda üretilir.
- Erken Hasat Zeytinyağı 250 ml: Salata ve mezelere çiğ olarak eklemek için önerilir.
- Delice Zeytinyağı 450 ml: Bodrum dağlarının yamaçlarında yetişen delice zeytinlerinden üretilir.
- Soğuk Sıkım Zeytinyağı 450 ml: Yumuşak tadıyla bebekler için uygundur, mutfak kullanımına uyar.
Tüm çeşitleri zeytinyağları sayfasında görebilirsiniz.
Zeytinyağı mutfakta nasıl kullanılır?
Bakir zeytinyağının aromasını en iyi çiğ kullanımda alırsınız. Salataların, mezelerin ve zeytinyağlı yemeklerin üzerine ekleyebilir, kahvaltıda sofraya koyabilirsiniz. Balık ve et yemeklerinde de kullanılır.
Zeytinyağı kızartmaya da uygundur. Uluslararası Zeytin Konseyi'ne göre duman noktası yaklaşık 210 derecedir, önerilen kızartma sıcaklığı ise 180 derece civarıdır. Sulu sebze, patates ve meyve için 130 ila 145 derece, hamurlu ya da galetalı yiyecekler için 155 ila 170 derece önerilir. Küçük balık ve kroket gibi hızlı pişenlerde 175 ila 190 derece kullanılır. Yağı yiyeceği eklemeden önce ısıtın, başka yağlarla karıştırmayın ve 4 ila 5 kezden fazla yeniden kullanmayın.
Zeytinyağı alırken nelere bakılmalı?
Önce etiketteki sınıfa bakın: sızma, bakir veya karışım olması tadı ve kullanım alanını belirler. Yoğun tat arıyorsanız erken hasat, daha yumuşak bir yağ istiyorsanız farklı çeşitleri deneyin. Işık yağı etkilediği için koyu renkli şişe seçin. Pirina yağının zeytinyağıyla aynı ürün olmadığını da unutmayın.
Zeytinyağı nasıl saklanır?
Zeytinyağı aşırı ısıdan, havadan, nemden ve özellikle ışıktan uzak tutulmalıdır. Bu yüzden Hatice Teyze zeytinyağları koyu renkli şişelerde sunulur. Zeytinyağı bulunduğu odanın kokusunu çekebilir, rutubetli odalardan uzak tutun. Oda sıcaklığında saklayın. Soğukta katılaştığı için buzdolabına koymayın.
Zeytin ağacının hikayesi
Zeytin ağacı Antik Yunan efsanelerine konu olmuş, zenginlik ve bereketin simgesi sayılmıştır. Eski Ahit'teki tufan anlatısında ağzında zeytin dalı tutan bir güvercin geçer. Anadolu'nun batı ve güney kıyılarında bugün 50'den fazla zeytin çeşidi bulunur.
Sık sorulan sorular
Zeytinyağındaki acılık normal mi?
Evet. Acı ve yakıcı tat erken hasat yağların karakteristik özelliklerindendir.
Zeytinyağı buzdolabında saklanır mı?
Oda sıcaklığında saklamak daha uygundur, çünkü zeytinyağı soğukta katılaşır.
Erken hasat zeytinyağı yemekte kullanılır mı?
Kullanılabilir, ancak yoğun tadını en iyi salata ve mezelerde çiğ olarak alırsınız.
Zeytinyağında asitlik ne kadar olmalı?
Sızma zeytinyağında serbest yağ asitliği 100 gramda en fazla 0,8 gramdır.
Mutfak için diğer ürünleri temel gıda kategorisinde bulabilirsiniz.